vendredi 3 juillet 2026

 Liuçèt. Cap al ponent montavan las nivols. Es alèra que lo prèire vièlh lançèt la sia pregaria. Se dubriguèt la terra sul fièiral d'en bas e commençèron de s'asclar las parets mai nautas del castèl. Un tropèl afolat quitèt l'estable. Bramavan los buòus atalats al brabant. Lo prèire butèt son oremus mas s'ausiguèt a sa votz que la fe de dieu lo quitava. S'anèt rescondre dins un recanton darrièr lo confessional dins la posca e las telaranhas. Solament las campanas tindavan a l'asard e coma vengudas fòlas. Las cadièiras daissadas, de pertot dins la glèisa, los libres de messa, tot s'engrunava dins lo fracàs gigant. La paur ganhava tot çò qu'es viu. Las aigas, semblèt qu'una onda prima las faguèsse bolegar e que la fanga montesse dels fonds negres. Peisses e ranas sautèron dins l'aire caud. Li sèm. Es la fin del monde. Dempuèi mai d'un an las bèstias morissian. Cap de medecin, cap de veterinari poguèt pas nos desliurar d'aquelas ronhas. Los castanièrs secavan traç la mièg estieu e los nenis pitchons passavan pas l'an primièr. Las pregarias que los òmes adreiçavan al cèl e los rosaris que las mai devòtas femnas quitavan pas d'engrunar a las seradas, fasian pa cap d'efèt. Los breishs e las breishas de tota mena n'aprofitavan per te vendre de potingas. De botelhons passavan de man en man amb de medalhas miraculosas. Demorava pas cap d'autre remèdis.


░


La paura Vergina


Paura vièlha de las faudas negras

de ginolh sus son prega dieu

dins l'escur de las oras caudas

legis de tròp longas pregarias

e lo lach sul fuòc que s'asonda

fa sentir la cosina agra

sus la paret l'image granda

del còr sacrat del nòstre dieu

pregar dels mots que non compreni

orate fratres de profondis

per carrièira ont pelegrinan

los clergons benesits del cèl

santas son las pèiras de luna

paura vièlha de las faudas negras

sus sa cadièira dins l'escur

al silenci del seu rosari

qu'engruna del matin al ser

asagada d'aigas bolidas

dins las marmitas olanescas

las cortinas de velós blau

pindolan al ras de las lanas

solas de moscas se passejan

sul carèu gris cap a l'autar

d'ont raja l'aiga benesida

monton ara las mias pregarias

e lo ramèl sec benesis

tota la postada cirada

de las aranhas lèu fugidas

pindolan de telas poscudas

es ara la mòrt del cat

sacrificat per un esclaire

legit a leste dins una peça

aclarsida d'un ciri bèl

que per Pasquetas fabricavan

la clau se vira al portal bèl

raja lo sang de catoneta

una rata dis son oremus

lo capelan cobèrt de nièiras

espandis l'aiga d'asperson

e canton los òmes de lucha

una gota sola que raja

de mon botelhon d'aiga ardent

es mòrta la nòstra Vergina.


░


Quatre passes delà lo riu, dins las fangas negras de l'auba, espèri pas lo rossinhòl, solament lo bramal del pastre davant la sia vida estripada dins lo bartàs del jorn que ven. Lo mai vièlh boc de la paroquia trigossa son esclòp de fau plora las oras estoradas dins los lençòls del temps passat. Se son perdudas las enganas. Cap al cèl ara es son espèr. Escantidas las sias candèlas atudadas dins lo non res. Tornaran las escarbicas e farem sonar lo autbòi, retroniran las aigas vivas. Buti lo pè del vielh enclutge fins a sarrar mos escupits, de pan me demòra una mica, e la pola ven se mesclar al miralh de l'estèla jove. Benesits camps de las andronas demest los faisses de ginèst que onjeran los rèires paires prèires vièlhs de las religions. Teni lo cap de la cavala e sentissi lo buf tebés de la sià boca poderosa. Avètz talent dels traverses de las fòlas èrbas de fuòc. Del rimat sentit sul campestre quora venian los fièrs soldats e lors cavalas soldatescas esteladas de sagèl ros.


░


Demorèt pas qu'una lagrema sus la gauta del vièlh pagés. Quora raubèron la sia terra per li bastir un fum d'engars que los sonavan una zòna. Li cobriguèron la sia rota de quilomèstres de quitran. Quilhèron a las quatre rotas de piquèts nauts mal aplechats ont quilhèron las lors afichas. De pertot li venguèron d'autòs. Era escrit pertot sus las rotas. Aici venetz tot es gigant. E del còp tot es bon mercat. Venètz aici per far las crompas. Traparetz pas melhor qu'aici. Sèm los mens cars de terra entièira. E lo colhonas li venguèt. La lagrema avia secat sus la gauta del paure bogre que retirat a l'espital, esperava pas de visitas. Solament dins un pauc de lum que passava per lo fenestron vejèt un covèrt tot novèl acatam la sià vièlha vinha. Son còr batèt los medecins pensèron que morissià. Mas lo vièlh òme desplumat se reviscolèt la prangièira prenguèt en man son vièlh fusil, lo carguèt de borra de podra e d'une bala de plomb ros per ne tuar las bèstias plan negras. E l'òme aital sortiguèt. Tres passes longs dins la carrièira e tanlèu vèire l'ostal bèl de la comuna fusionada dintrèt al cap d'un escalièr dins la cambra bèla del conse e li tirèt lo còp de fuòc, a quartièr partiguèt de pertot la cervèla. Aital finiguèt lor afar. Tanlèu tornat l'òrdre del monde se calèron los arganhòls. Cal sap çò que vòli dire ?

░


S’en es anat culhir la fuèlha dels castanhièrs enlà lo puèch per li far dormir sa vacada e per lo vent que li fa paur. Dela lo puèche, dins las falguièras de l’esper s’estreman los dieusses vièlhs que la glèisa a esconduts e que pr’aquò menon los òmes. Cap de pregaria li fa pas res. S’en es anat, aital dison las fadas dels planòls gelats. Aquò vòl dire qu’an passat. Son tornats a la terra, sola causa que los noiris. Pas un que pòsque esperar milhor ni mai aici o autre monde. Benlèu quauque tròç de sa pèl vendra noirir una mirgòla al temps de Pascas, l’an venent. Dormissi e sai que benlèu soi desrevelhat. Pr’aquò sentissi ben lo buf dind las falièiras e l’aiga del rajòl demest la mofta verda. Carregi mon sadol de rancuras vièlhas confidas dins las aiguilhèras dels aujòls. Es dins los nèrvis de las fuèlhas aganidas de lum doç que punjan las borras folatinas d’aqueles joves que pintorlejan en jogant a las quilhas de uèch.


░


Es aquí que bronzinet lo carri nòu del Cofinhal, al caireforc de la glèisa, a la dintrada del fièiral bas. Es lo portal que dona sus l’òrt del Fraisson. A man drecha un aure estequit, nosat del tronc, amb de brancas secas que fan una mena de gabia pels aucèls de missanta mena. Buti lo portanèl que lo brutch ne fa fugir las agaças vengudas fintar tota la nuèch la dança misteriosa dels grapals qu’engolisson totes los pecats de la jornada. E mai se ditz, es pas de creire, que los curats li venon vojar a plen farrats tot lo deguladis dels confassionals negres. Aici se troban ramosats las enganas mai pesucas de l’arma umana e tot lo passat negre d’aquel Pèire Solatge tant estimat dels artistes parisencs. Ne sèm encara al portanèl del Fraisson, de son estat lo Fraisson fa comèrci de vin. Ne crompa e ne vend sonca lo vin de messa. Jamai un curat o un curaton crompèt pas de vin de messa al Fraisson per de que coneguda causa es qu’aquel sacripan jamai faguèt pas sas Pascas ni mai se venguèt confessar per lavar lo pecat mai grèu e mai fantasièiros que siague : lo cocufiatge del paure boquièr Cofinhal. Cofinhal coneguèt pas lo sèu malastre davant que la sia femna, dins un temps de penitencia, o li venguèsse confessar. Tant val dire que sul còp lo paure el manquèt de s’estrangolhar e dins las oras seguentas lo calguèt reviscolar ambe qualques veirats d’aiga ardent de pruna e un parelh de soflets plan ajustats sul morre. Puèi lo temps passèt e s’acostumet pron plan a se passejar per carrièra amb son parelh de banas pla lusentas e agradivas que li donèran, consi dire, la dinhitat assegurada d’un avesque cornut e descoronat dins una supèrba e fòrt importanta mission al servici del dieu vivant.



 La cabèca


Solehava

e los esperits trufarèls nos espiavan

resconduts dins un gran de rasim blanc

Aital la cabèca seca clavelada al portal

se reviscolèt

un temps que degun jamai

poguèt veire

tant prim foguèt l’espandi

entre nivols

onte l’èime prigond del monde

venguèt far clinhét

a l’umanitat guèrlha ...

mercredi 15 octobre 2025


DOAS LUNAS


 La luna se virèt

per fintar l'autra luna

e aital lusiguèt l'estèla del Mistral

la luna, lo calelh, esclaires del poèma

e eran doas las lunas 

qual sap d'ont venon aital

demest los fogairons que craman las belugas

e la cara se ris

e lo fabre es uros

quina brueisha esconduda

clavela las cabècas a las pòrtas d'aicí

seguir lo lor rebat

delà la fanga espessa

onte romian mos mots

per s'apariar de nuèch

dins los lençòls plan rufes

e las lunas se risan

lor uèlh e lors uèlhons

fan clinhet al malastre

d'aquela nuèch d'agost

amb la pluèja aboriva

que ven far s'asondar

lo còr ufle del vièlh

e que ven apariar la cabra

ambe la feda

e los dieusses d'enlà

amb lo jesus d’aicí

Qual nos pòrta solaç

un esclaire me crama

ai pas trapat lo fial e ma rima renèga

lo parladis del còr

quante passes al solelh

per trapar la ventada

dire pas a degun

clavar ma lenga mòrta

e la luna se ris

lo cloquièr es rostit

finira ben un jorn de picar lo relotge

quora s'esquiçaran las nivols

del cèl gris e que tornarà dieu.

dralhas del meu país seguidas per l’auçèl

dralhas que menan enlai

ont los monges que cantan

aplanisson l’espandi

que mena al paradis

tant lisan mos esclops sus la greva que crissa

vendredi 18 avril 2025

 Quora ma lenga moriguèt

s’en dolguèran pas los meus pastres

qu’estuflavan lo ròc and ròl

dins las combas de font trebola

ont fasian fuòc de las cabretas

e esquiçavan los faudals

que las lors mairas avian crompat

un jorn qu’èra fièira a la vila

camini sul camin pèiros

trabuqui sus las pèiras lisas

ai perdut lo gost del vin franc

lo del coca uèi m’en pastegi

quora dejuni al Mac Donald

paure de ieu piètra musica

lo cap me dòl

del còr patissi

m’en anirai delà lo puèch

saborar ont nisan las mirgas

lo reponchon del reviscòl.

mercredi 12 mars 2025

 


Glandolièira


Sabi lo camin long escondut per la fuèlha

Ont nól l’albèspin doç tant lèu prima venguda

Sabi lo meu camin, uèi es vengut escur

A s’en desmemoriar 

País totjorn perdut, memòria de l’enfança

Lo temps lo m’a raubat e uèi m’en tórna tróçes

Que me cal petaçar.

Tórni correr falord al sortir de l’escóla

Soi coma lo cabrit que li sembla volar

Camini

Sabi pro ont lo camin me mena

M’en vau al paradis

E redolan en mon pas tantas de pèiras blancas

Anirai sol deman tutar los grelhs secrets

De fóra cantarai 

Cantarai sens saber cap de cançons de vent

Tastarai dins mon órt las sentors defendudas

E montarai al cèl

Ont viu mon angelon

Qu’ai finit de cercar per ara dins mas terras

Lo qu’ai pas jamai vist e que me ten la man

Que ven a la serada me portar lo dormir

E m’enganar de sómis

Lo camin del bon dieu, lo del diable, te sabi

Camin long escondut cap al temps que s’engruna

Ai cresegut un temps mancar de t’oblidar.

Que non pas mos amics, que non pas mon papeta

Tot aquó se pód pas !

Ai oblidat de naisser, m’enganan los remembres

Un pas, un autre pas e me crama l’auratge

Un liuç tant lèu vengut esclairar mos infèrns

Soi aganit de lums

E pr’aquo vesi pas enlai

lo pas tot fendasclat.

lundi 18 novembre 2024

 Ofertòri


Butèt la pòrta del molin

Un cafè se faguèt bolir

Li estremèt la sià campana

E lop li fialèt la lana

Un lusèrt sabent ne nasquèt

Q'una cabeca emmasquèt

Dins los nèrvis de sa carn lassa

Que son fum d'estorum li passa

Lusiguèron los gais sabers

Dins un rai de luna lo ser

E se quilhèt la dòna Isaure

Quora sièt ora d'anar claure

Fugiguèt lo cat de sa tuta

Ambe lo canh a buta buta

Cap al baloard del Joan Jaurès

Sovent vist e pas jamai prés

E lo molin quitèt de mòlre

Lo meu amaluc de me dòlre

E se perdèt lo gai saber


Dins la cambra de la Clamença

Lo dòl es aqui que commença

Tant lèu que passat lo portal

Se neguèt el dins lo canal.

 


La cabèca


Solehava

e los esperits trufarèls nos espiavan

resconduts dins un gran de rasim blanc

Aital la cabèca seca clavelada al portal

se reviscolèt

un temps que degun jamai

poguèt veire

tant prim foguèt l’espandi

entre nivols

onte l’èime prigond del monde

venguèt far clinhét

a l’umanitat guèrlha ...